Bir mesleği konu alan oyun yapıyorsanız o mesleği yapanlarla konuşun, ama ne soracağınızı bilin.

Sorabileceğiniz en iyi soru şu: meslektaşlarınıza neyle övünürsünüz. Çünkü insanlar dışarıya başka, kendi içlerine başka övünüyor ve aradığınız doku ikincisinde saklı. "İşin en sevdiğiniz anı hangisi" ya da "bırakırsanız neyi özlersiniz" de işe yarıyor ama bu kadar derine inmiyor.

Aradığınız şey mesleğin görünmeyen ama o işi çekici kılan tarafı. Pilot uçuyor, denizci sefere çıkıyor, bunları herkes biliyor ve türün her oyununda zaten var. Sizi ayıracak olan o adamın yıllardır yaptığı halde hala sevdiği ufak şey.

Aldığınız cevabı da arka planda dekor olarak bırakmayın. Bir pilot size en iyi kısmın tekerleklerin yerden kesildiği iki saniye olduğunu söylüyorsa o bir detay değil, tasarlamanız gereken anın kendisi. Kameranızı, sesinizi ve kontrol hissinizi orada toplayın.

Gelecek geri bildirimin çoğunu da filtrelemek zorundasınız. Kokpitte 40 switch eksik der, checklist sırası hatalı der, genelde de haklıdır ama bunları oyuncu zaten fark etmiyor, not alıp geçin. Asıl tehlikelisi derinlik istemesi çünkü scope'unuzu öldüren o. Meslek erbabı size HER ZAMAN bir üst çözünürlüğü anlatmak isteyecek, hem sizin sıkıcı bulup atladığınız rutin onun mesleğinin asıl dokusu olduğu için hem de kendi cognitive load'u sıfır olduğu için size bedavaymış gibi anlatıyor. Eklediğiniz şey oyuncuya bir karar ürettirmiyorsa o bir sistem değil, sadece angarya.

Tek kişiyle de konuşmayın, üç dört kişiyle konuşun ki bir adamın kendine has görüşü yerine örüntüyü görün. Bir de en kıdemliyi değil, yeni gelenleri eğiten kişiyi bulun. O adam anlatması zor olan şeyi zaten kelimelere dökmüş oluyor.

Kısaca neyi yanlış yaptığınızı değil, nasıl bir his olduğunu sorun.

Metal Thunder'da ben belgesellerden gittim. AC-130 oyunu yapıyorum ve Türkiye'den bir AC-130 mürettebatına ulaşmak gerçekçi değil, elimdeki en iyi kaynak oydu.

Belgesel de sandığınızdan çok daha iyi bir kaynak çünkü o da sonuçta bir röportaj, sadece soruları başkası sormuş. Adamlar kamera karşısında işlerini anlatırken dokuyu kendiliğinden döküyor. Vermediği tek şey sizin sorunuz, takip sorusu soramıyorsunuz.

Ama çoğunuzun benim gibi bir sorunu yok. Market, kafe, tamirci, benzinlik oyunu yapıyorsanız o adam sokağın başında oturuyor. Üstelik o meslek hakkında belgesel de yok, YouTube'da anlatan da yok, tek kaynak adamın kendisi. Meslek ne kadar sıradansa ikincil kaynak o kadar azalıyor ve konuşmak o kadar zorunlu hale geliyor.

Yani ulaşabildiğiniz bir meslekse gidip konuşmamak için hiçbir mazeretiniz yok.